You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Колумна<br />
АНА<br />
ЈОВКОВСКА<br />
новинарка, авторка и активистка<br />
АПРИЛСКА СИМФОНИЈА<br />
НА ВИСТИНАТА, ЛАГАТА<br />
И ПРОЛЕТТА<br />
Април е месец што почнува со почит кон шегата (први април),<br />
а завршува со почит кон џезот (30 април). Помеѓу има многу<br />
датуми и приказни што сакам да ви ги раскажам... Први<br />
април! Кога лагата е хумор, таа е бенигна и забавна, но кога<br />
лагата е сериозна и манипулативна, таа е бунар што го голта<br />
достоинството и моралот. Сепак, и лагите имаат свој празник–<br />
први април, еден ден во годината кога можеш да мамиш без да<br />
ти порасне носот. :) Во другите денови си бараш оправдување<br />
за премолченото и излажаното. Се сеќавам на една ситуација<br />
во гимназија, кога сакајќи да ја завршам врската со моето<br />
тогашно момче, најголем шок ми беше „советот“ на Максим<br />
Горки дека „Пристојноста бара од луѓето да лажат“. За среќа,<br />
веќе во следното дело овој руски класик ја „исправи грешката“<br />
со тврдењето дека „Вистината е бог на слободниот човек“,<br />
а јас научив оти премолчувањето на вистината е исто толку<br />
опасно како и самата лага. Во конфузија меѓу белите, демек<br />
добронамерни лаги и оние што те претвораат во безобѕирен<br />
Пинокио ја научив и лекцијата дека до вистината можеме да<br />
допреме само кога ни е дадена слободата да згрешиме. А<br />
луѓето меѓусебно се мамат, лицемерно си ласкаат, и тоа им<br />
изгледа полесно отколку да си ја кажат вистината в лице. Некои<br />
луѓе носат маски секој ден, а не само на први април. Понекогаш<br />
маската е заштитен механизам од грубиот свет, но најчесто е<br />
слој на духовен пластелин врз сопствената кожа што те прави<br />
восочна фигура без гримаса на искрена насмевка и болка.<br />
Нешто слично како во музеј на восочни фигури. А некои судбини<br />
и болки постојат за да нè направат посилни луѓе. Сведоци<br />
на ова се сите родители кои секојдневно се адаптираат на<br />
аутистичниот свет на своите деца. Втори април е Меѓународен<br />
ден за борба против аутизмот. И додека сè повеќе расте бројот<br />
на деца со аутизам, причините за ова нарушување сè уште не<br />
се целосно познати. Знаејќи дека аутизмот не е емоционална<br />
болест, туку развојно нарушување, особено е значајна<br />
инклузијата на овие дечиња во општеството. Неодамна вдомив<br />
куче кај една прекрасна фамилија чијашто шест годишна<br />
ќеркичка има дисхармоничен развој. Овие луѓе имаат срце,<br />
хуманост и сила што треба да ни е пример на сите! Во нашиов<br />
свет на суров рацио и алчна компетитивна логика, тешко ни е<br />
да ги разбереме децата со дисхармоничен развој, оти тоа се<br />
деца кои живеат во свој поинаков свет на чисти емоции. За<br />
нив маските се само играчки за први април, а не секојдневно<br />
руво. И од оваа тема поврзана со здравјето, стигнувам до седми<br />
април – Светски ден на здравјето. Секогаш сум се чудела на<br />
змијата како симбол на медицината. Завиткана околу стап,<br />
змијата се смета за симбол што потекнува од библиската<br />
приказна за егзодусот од Египет. Другата приказна е дека<br />
стапот му припаѓал на Ескулап, римскиот бог на медицината,<br />
чијашто ќерка се викала Хигија, божица за здравјето, од каде<br />
што потекнува и зборот хигиена. Всушност, симболите постојат<br />
за да нè вратат по лавиринтите на познатото и непознатото,<br />
митското и архетипското, религиското и историското, и да нè<br />
потсетат дека овој свет е меѓусебно поврзан со секоја клетка<br />
што се испреплетува меѓу минатото, сегашноста и иднината.<br />
Нејсе, тоа беше уште еден значаен ден во календарот на<br />
април или месецот што се нарекува тревен. Името му доаѓа<br />
сосема логично, оти април е за месец на тревата. И додека ја<br />
пишувам оваа колумна го чувствувам будењето на пролетта.<br />
Априлски пупки на животот. Ветер во косата што ми дава<br />
надеж и полет. Мирис на расцветени дрвја и бои што ги дразнат<br />
пчелите. А пчелите се витален дел од синџирот на исхраната<br />
на човекот и дури третина од храната што ја јадеме не би била<br />
достапна доколку ги нема пчелите. За жал, индустријализмот,<br />
технологијата и загадувањето се директна закана за<br />
исчезнување на овие вредници. Па, се прашувам залудни ли се<br />
датумите во календарот на април како оној на дваесет и втори<br />
што го одбележува Денот на планетата земја? Ќе се прошетаат<br />
политичките светски елити до некое генерално собрание, ќе се<br />
потпишат декларации што навистина се значајни, но од утре пак<br />
по старо на возот на потрошувачкото општество што ја голта<br />
природата за свои мегаломански, алчни апетити. Воздухот<br />
од проѕирен го зацрнивме! Водите од бистри ги замативме!<br />
Планините со патишта ги исековме! Џунглите во хартија и во<br />
луксузен мебел ги претворивме! Животните во месна индустрија<br />
ги спакувавме! Птиците во кафез во зоолошка ги затворивме!<br />
Природата ѝ се скара на културата, а оваа сè уште се обидува<br />
да го крене гласот против социоеколошката неправда. Никој не<br />
се предава, но никој и не победува! Губитници сме сите ние! А<br />
културата си има работа за бркање и свои фронтови за борба.<br />
Една од нив е закачена за календарот на април исто така.<br />
Дваесет и трети април, денот кога два книжевни гении, Вилијам<br />
Шекспир и Мигел Сервантес, го напуштија светот, се слави како<br />
Светски ден на книгата и авторските права, потоа и официјално<br />
прогласен од страна на УНЕСКО во 1995 година. На 23 април,<br />
што исто така е и Ден на розите, во 1923 година во Шпанија,<br />
продавачите на книги се договориле да му искажат почит на<br />
авторот на „Дон Кихот“ – Мигел де Сервантес, разменувајќи<br />
книги наместо рози. И јас одбирам книга, наместо роза. Иако<br />
сум мошне пребирлива во изборот на книги што ги читам, сепак<br />
ќе се согласам со една реченица на Сервантес, а тоа е дека „Не<br />
постои толку лоша книга што не содржи барем нешто добро<br />
во неа“. Другиот најдобар изум на човештвото, покрај јазикот,<br />
писменоста и книжевноста, е музиката. Праисториска, античка,<br />
ренесансна, барокна, класична, романтична, современа... и џез!<br />
:) И по толку испеани емоции и болки на робовите во САД, џезот<br />
сè уште е во потрага по слободата. И ние овде свириме џез! И<br />
така стигнуваме и до последниот или 30-тиот ден од април -<br />
Светскиот ден на џезот. Животот е убав со добра музика, добра<br />
книга, добар филм и добри луѓе околу тебе. И повеќе прошетки<br />
во природа! Животот е убав во април, особено кога е на „мјут“<br />
платената политичка програма! Нивните политички ветувања<br />
се априли-ли-ли. :)