Views
10 months ago

ARTEMİS MART 2018 (2)

Günümüzde Yusuf

Günümüzde Yusuf ÇAĞLAR Kimseyi yakmıyor TutuĢturmuyor artık Söndü mü Kerem'i yakan Ah'ın ateĢi Ġnsan insana Aslı kadar uzak Ġnsan insana Ġliğine kadar DikiĢli mintan Aslı unutulmuĢ AĢkın mahremi AĢk, ateĢinden mahrum Ah‟ın acemisiyiz biz Aslı dilimizde kül olmuĢ hece Mintanımızın içinde ıssız, soğumuĢ ten Onca yıllık hikâyeden Bize kalan bir içim su Ne kandırıyor Ne yandırıyor kim bilir, belki Büyüsü bozulmuĢ masalın Büyüsü bozulmuĢ Kerem 14

Çocuk Edebiyatının Oyun Hali Serap IġIK Tavan süpürgesinden yaptığı atına atlayıp giden çocuğun hayal gücü, 16. Yüzyıla gelene kadar sözlü gelenekten gelen masallarla beslenmiĢti. Matbaanın bulunmasıyla okur-yazar oranındaki yükselme ve çocuk eğitimindeki yeni arayıĢlar “çocuk için yazılan kitapları” gündeme taĢıdı. Bu yeni gündem, tartıĢmaları da beraberinde getirdi. Batı Edebiyatı tarihinde çocuk kitaplarını “marjinal edebiyatlar” bölümünde görürüz. Çocuk kitaplarının yapmacık ve boĢ fantezilerle dolu olduğunu söyleyenlere, çocuğun dini yayınlar dıĢında kitap okumasının gereksiz olduğunu düĢünen kilisede katılıyordu. Fakat artık bir ivme baĢlamıĢtı, matbaalar çalıĢıyor, bilgi ve düĢünceler hızla yayılıyordu. 18. Yüzyıla gelindiğinde Alice Harikalar diyarında, Aya Seyahat, Define Adası gibi çocuk edebiyatının baĢat eserleri yazılmıĢ ve çocuk okura ulaĢmıĢtı. Bütün olumlu geliĢmelere karĢın, çocuğun ne okuyup, ne okumayacağı her zaman tartıĢma konusu olmaya devam ediyordu. Rousseau, La Fontaine‟in eserlerini yasaklayıp, çocuğun terbiye edilmesinde yararlı olduğunu düĢündüğü Robenson‟u öneriyordu. Çocuk, yetiĢkin gibi değildir. Çocukluk çağı kendi içinde de algılaması, psikolojisi, sözcük ve kavram bilgisi bakımından değiĢiklikler gösterir. Çocuk kitapları bu yönüyle de titizlik gösterilmesi gereken bir edebiyattır. Anatele France bu konuda Ģöyle der: “ Çocuklar için ve çok iyi yazın. Canlı, engin ve ihtiĢamlı olsun” 18. yüzyıla gelene kadar çocuklar için, gerçek anlamda ayrı bir edebiyat düĢünülmemiĢti. Çocuk küçük adamdı ve aklı öyle her Ģeye ermiyordu. Bir köĢede büyüyünceye kadar uslu uslu beklemeliydi. Fakat çocuklar pek öyle uslu duracak gibi değillerdi. Dünyada gördükleri her Ģeyi ( hayvanları, model olarak aldıkları insanları, meslekleri vb. ) taklit ederek oyuna taĢımak, pekiĢtirerek hayata geçirmek istiyorlardı. Masallar, efsaneler yüzyıllarca mum ıĢığıyla aydınlanmıĢ odalarda çocukların hayal güçlerini kamçılamıĢtı ama artık yeterli değildi. Çocuğa bakıĢ değiĢmiĢti. 20. Yüzyıla gelindiğinde artık baĢlı baĢına bir Çocuk Edebiyatından söz edilir olmuĢtu. Bu yüzyıl çocuğun fark edildiği ve değer verildiği bir çağdı, “çocuk yüzyılı” baĢlamıĢtı. Sözlü geleneğin ürünü masallarla, kitap haline gelmiĢ çocuk edebiyatının yanında, pek de sözü edilmeyen ama çocuğun geliĢiminde ve eğlenmesinde önemli yer tutan, çocuklar için yazılmıĢ oyunlar, yine bu yüzyılda sahnedeki yerlerini almaya baĢladılar. Çocuk kitapları, genellikle ara ara sayfaları resimlenerek basıma hazırlanır. Küçük yaĢ grubu için yazılan kitaplarda hemen her sayfa resimli tasarlanırken, yazılı anlatım çok daha az yer tutar. Çizgi romanlar ise, konuĢma balonlarıyla ( bir tür diyaloglarla ) birlikte, görsel anlatım ağırlıklı olarak çocuk okura ulaĢır. Tiyatro, yine çocuğun yaĢ grubuna bağlı olarak hikâyeyi, dekor ( görsel ), oyuncular ( canlandırma ) ve diyaloglar (metin) yoluyla anlatır. Tüm çocukların yaratıcı bir zihne sahip olduğunu kabul ettiğimiz günümüzde yaratıcı zihin, oyuncu ( oyun oynayan ) zihindir. Çocukların bir araya gelerek oyun oynamalarını sağlayan sihirse, hayal güçleridir. Oyun metinleri, çocuk edebiyatından farklı olarak, sadece sözcükler yoluyla değil, eylemi ( oyuncu ) ve mekânı ( dekor ) hesaplayarak yazılır. Ortaçağda, sadece çocuk oyunculardan kurulu bir topluluk, kilisenin öğretilerine uygun dinsel oyunlar oynarken ilk yazılı oyun metnini uygular. 18. Yüzyılda Fransa‟da Rousseau‟nun eğitim konusundaki düĢüncelerinden etkilenmiĢ olan Madam de Genlis, bir dükün malikânesinde kendi çocukları için oyunlar düzenler. Oyunlar üç bölümden oluĢur. Pantomim bölümü bittikten sonra Seyyah ve Merakın Sonuçları adlı yazılı metinleri olan “Ġbret Oyunları” baĢlar. Oyunların hareketsiz ve söze dayalı olduğunu kaynaklardan öğreniyoruz. 1918 yılında Ġngiltere‟de yaĢ grubu daha büyük çocuklar için Shakespeare‟in oyunları sürekli gösterime girer. 20. yüzyılda Fransa‟da metinli çocuk tiyatrosu çalıĢmalarına hız veren J. Copeau‟nun fikirleri olmuĢtur. 1935‟de kurulan çocuk tiyatrosu, Copeau‟nun tiyatrosunda çocuk oyunları sahnelemeye baĢlamıĢtır. Oyunların konusu dinsel ve dünyevi olduğu kadar, izcilik hareketinden de kaynaklanır. ABD‟de S. Walker‟ın kurduğu çocuk tiyatrosu, gösterilerine baĢlar ( 1915- 1919) ABD‟ de 1875 yılında ilk adımlarını 15

MEDYATABLET 2018 MART
SARIYER’DE
Kobilife Mart 2018
MEDYATABLET 2018 AĞUSTOS
MEDYATABLET 2017 MART
Broj 2 - mart 2007.pdf - Siepa