De campus als publiek domein - Rooilijn

rooilijn.nl

De campus als publiek domein - Rooilijn

Rooilijn Jg. 42 / Nr. 4 / 2009

Signalement

met het dilemma of zij geheel of

gedeeltelijk, buiten of aan de rand van

de stad uitbreiden. Een gedeeltelijke

verplaatsing en uitbreiding van bepaalde

faculteiten van de universiteit buiten de

stad kan een achteruitgang betekenen

van het interdisciplinaire onderwijs en

onderzoek. Ook kan de verkoop van

het binnenstedelijk vastgoed veel geld

opleveren om de benodigde nieuwbouw

te financieren. Dit laatste argument

wordt mede ingegeven door een terugtredende

overheid die universiteiten

stimuleert financieel zelfstandig te zijn.

Inkomsten uit vastgoed worden daarbij

niet over het hoofd gezien. De traditionele

varsities (Schotse benaming voor

volksuniversiteiten) die voor een breed

publiek toegankelijk zijn, illustreren

echter dat een binnenstedelijke locatie

cruciaal kan zijn. De casestudies in deel

II zijn in grote lijnen vergelijkbaar met

de Universiteit van Amsterdam, net

als de gekozen pragmatische ontwikkelingsrichting:

de faculteiten gericht

op de maatschappij (rechten, filosofie,

maatschappij- en gedragstudies)

behouden hun binnenstedelijke locatie

en de bètastudies verschuiven naar de

rand van de stad.

In deel III staat de universiteit als actieve

ontwikkelaar ter discussie. In Mexicostad

(Mexico), Seoel (Zuid-Korea),

Caracas (Venezuela), Jatinangor

(Indonesië) en Porto (Portugal) hebben

de universiteiten ambitieuze vastgoedontwikkelingen

gerealiseerd. Soms met

de staat als initiator, zoals in Jatinangor,

terwijl in Seoel private partijen het

initiatief hebben genomen voor de

vastgoedontwikkeling. Interessant aan

de casestudie van de Universiteit van

Caracas is de bijzondere architectonische

en stedenbouwkundige ontwikkeling

waarbij het noodzakelijk was om

een onafhankelijke ontwikkelingsorganisatie

op te zetten. De architectonische

kracht van universitair vastgoed komt

ook in deel IV tot uiting in de casestudie

van de Hebreeuwse Universiteit als

politiek symbool in Jeruzalem (Israël).

Dat de universiteit een actieve politieke

functie kan hebben geldt ook voor

Belfast (Noord-Ierland) waar de universiteit

meewerkt aan een poging om de

strijdende partijen te verenigen.

Universiteiten drukken over het algemeen

een stempel op hun omgeving,

echter zonder dat deze invloed van

culturele, sociale of economische aard

hoeft te zijn. De aangekondigde te

onderzoeken relatie tussen de ontwikkeling

van universiteiten en de stedelijke

ontwikkeling komt in de casestudies

helaas nauwelijks aan bod. Ook de

redacteuren betreuren dit in hun conclusie.

Potentiële lezers die vooral geïnteresseerd

zijn in de strategische rol van

de universiteit in stedelijke ontwikkeling

kunnen deze publicatie beter overslaan.

Wel wordt de vastgoedontwikkeling van

de universiteiten belicht, wat door de

internationale variatie een interessant

beeld oplevert. Daarmee staat de vraag

nog steeds open hoe universiteiten

bijdragen aan de ontwikkeling van de

(internationale) stedelijke dynamiek en

stedelijke economie. In een tijd waarin

kenniseconomie als belangrijk thema

naar voren wordt geschoven zou het

mooi zijn om deze vragen te beantwoorden.

Wellicht kan daar in een volgende

publicatie wel aandacht aan worden

besteed en een artikel over de ontwik-

P. 297

Signalement

keling van de Universiteit van Amsterdam

zou hier niet misstaan.

Els Beukers (e.beukers@decisio.nl) is redacteur

van Rooilijn en werkzaam bij het onderzoeks- en

adviesbureau Decisio.

Higher Education and

Regions

OECD (2007) Higher Education and

Regions: Globally Competitive, Locally

Engaged, OECD Publishing, Paris, 240 p.,

ISBN 978-92-64-03414-3, € 40,00

De titel van deze OECD (Organisation

for Economic Co-operation and

Development) studie zegt al duidelijk

waarover het gaat: de relatie tussen

instellingen voor hoger onderwijs

(universiteiten en hogescholen) en de

regio. De internationale oriëntatie van

zowel universiteiten als ook regio’s gaat

vaak niet gepaard. Erger nog, universiteiten

raken footloose en hebben alleen

nog zwakke banden met hun regio.

Tegelijkertijd wordt de aanwezigheid van

kennis voor regio’s belangrijker. In het

verleden was er noch door de overheid

noch door onderwijsinstellingen veel aandacht

voor de betekenis van instellingen

voor hoger onderwijs voor de ontwikkeling

van de regio waarin deze gevestigd

waren. Deze publicatie verkent een set

van beleidsmaatregelen en institutionele

aanpassingen. Puttend uit een uitgebreide

studie van veertien regio’s in twaalf

landen, waaronder de regio Twente, kijkt

deze studie naar het regionale engagement

van universiteiten en hogescholen

met betrekking tot onderwijs, onderzoek

en maatschappelijke dienstverlening.

More magazines by this user
Similar magazines