Views
2 months ago

Edukacja dla bezpieczeństwa klasa 8

DZIAŁ 1.

DZIAŁ 1. Bezpieczeństwo i pierwsza pomoc ZAPAMIĘTAJ ● Apteczka pierwszej pomocy powinna być w domu, pojeździe, szkole, miejscu pracy, zawsze w tym samym, łatwo dostępnym miejscu. ● W apteczce powinny się znaleźć środki opatrunkowe (gaza, wata, lignina, bandaż zwykły i elastyczny, przylepce, chusta trójkątna), rękawiczki nitrylowe, winylowe lub z folii, nożyczki z tępymi końcami, koc przeciwwstrząsowy (inaczej koc termiczny lub folia NRC), maseczka do oddechu zastępczego. ● Rana to przerwanie ciągłości powłok zewnętrznych organizmu (skóry, błon śluzowych, spojówek) na skutek urazu mechanicznego, termicznego lub chemicznego. ● Ran rozległych nie wolno niczym przemywać. Zranienia, skaleczenia, otarcia należy przemywać czystą wodą. ● Każdy większy uraz trzeba skonsultować z lekarzem w ciągu tzw. złotej godziny, czyli w ciągu godziny od momentu powstania urazu. ● Ciało obce należy pozostawić w ranie, okryć opatrunkiem i ustabilizować, ponieważ stanowi ono swego rodzaju „korek” utrudniający wypływ krwi. ● Pozycja, w jakiej zastaje się poszkodowanego, często ułatwia rozpoznanie miejsca urazu, ponieważ ranny przyjmuje ułożenie ciała pozwalające na zminimalizowanie bólu. ● Zranioną kończynę należy unieść, tak aby rana znalazła się powyżej poziomu serca, i – po nałożeniu opatrunku – unieruchomić na czas gojenia się rany. ● Podczas udzielania pierwszej pomocy trzeba ściśle przestrzegać zalecanego schematu postępowania ratowniczego. POLECENIA 1. Wymień zasady, jakich należy przestrzegać podczas opatrywania ran. 2. Dlaczego ranę należy niezwłocznie opatrzyć, a krwawienie – zatamować? 3. Omów zastosowanie poszczególnych środków opatrunkowych. 4. Zaproponuj sposób zatamowania krwawienia na przedramieniu. 5. Dlaczego na rany zlokalizowane w różnych miejscach na ciele stosuje się odmienne rodzaje opatrunków? Podaj przykłady. 6. Dlaczego nie należy usuwać ciała obcego tkwiącego w ranie? 7. Uzasadnij konieczność konsultowania dużych urazów z lekarzem. 8. Zaplanuj wyposażenie apteczki na trzydniową wycieczkę w góry zimą. 9. Przejrzyj apteczki pierwszej pomocy: samochodową i domową. Sprawdź ich zawartość i uzupełnij braki. Zwróć uwagę na terminy przydatności zawartych w nich środków. 10. W zespołach trzyosobowych (poszkodowany, ratujący, obserwator) doskonalcie umiejętność opatrywania ran z zastosowaniem bandaża i chusty trójkątnej. 52

8 Tamowanie krwotoków Z tej lekcji dowiesz się: • jakie są rodzaje krwotoków i jakie objawy im towarzyszą; • jakich zasad należy przestrzegać podczas tamowania krwotoków. Rodzaje krwotoków i ich skutki Krwotok (silne krwawienie) może być następstwem pęknięcia naczynia krwionośnego wskutek urazu lub choroby. W zależności od rodzaju uszkodzonego naczynia (tętnicy czy żyły) wyróżnia się krwotoki: tętnicze, żylne i miąższowe (z naczyń włosowatych). Rodzaj krwotoku rozpoznaje się po ilości krwi i sposobie jej wypływania z rany. Jeżeli krew wypływa na zewnątrz ciała, to mamy do czynienia z krwotokiem zewnętrznym. Jeżeli krew gromadzi się wewnątrz ciała lub tkanek, mówimy o krwotoku wewnętrznym. Krwotok tętniczy charakteryzuje się pulsującym w rytm skurczów serca wypływaniem krwi utlenowanej, jasnoczerwonej. Panujące w tętnicach ciśnienie utrudnia tworzenie się czopu zamykającego naczynie. Uszkodzenie nawet małej tętnicy może być niebezpieczne dla życia. Duże krwotoki mogą spowodować zaburzenie krążenia. To z kolei może być przyczyną niedotlenienia narządów i wstrząsu (patrz dalej). KRWOTOK Obfity wylew krwi poza naczynia krwionośne lub poza serce wskutek przerwania ciągłości ścian tkanek. SINIAK Krwawe podbiegnięcie (sinoczerwona lub sinofioletowa plama) widoczne na skórze, powstałe wskutek uderzenia lub upadku. KRWIAK Rozległy wylew krwi z naczynia krwionośnego do tkanki, wyczuwalny pod palcami jako zgrubienie. • Krwotoki zewnętrzne tętnica żyła Lekkie krwawienie Krwotok żylny Krwotok tętniczy 53