Views
7 months ago

Edukacja dla bezpieczeństwa klasa 8

9 Urazy kości i

9 Urazy kości i uszkodzenia stawów Z tej lekcji dowiesz się: • jakie uszkodzenia kości stanowią zagrożenie dla życia poszkodowanego; • jak udzielać pomocy osobie z urazem kości lub z uszkodzonym stawem. Przyczyny i rodzaje złamań Złamanie to uraz kości spowodowany bezpośrednim lub pośrednim działaniem dużej siły lub przeciążenia. Kości na ogół są wytrzymałe i elastyczne, ale np. kości osób starszych lub chorych są łamliwe, mogą łatwo pękać albo kruszyć się pod naciskiem. Ryzyko złamania kości dotyczy także dzieci, gwałtowny upadek może stać się jego powodem. ZŁAMANIE Przerwanie ciągłości tkanki kostnej w wyniku urazu mechanicznego (złamanie mechaniczne) lub toczącego się procesu chorobowego (złamanie patologiczne). S Upadek jest częstą przyczyną uszkodzeń kości i stawów • Rodzaje złamań Złamania dzielą się na otwarte i zamknięte. Towarzyszy im silny ból, brak możliwości ruchu oraz obrzęk. O złamaniu zamkniętym mówi się wtedy, gdy skóra nad złamaną kością nie jest uszkodzona. Niebezpieczeństwo zakażenia jest wtedy znikome. W złamaniu otwartym ciągłość skóry nad miejscem złamania jest przerwana, a z krwawiącej rany mogą wystawać fragmenty kości i tkanek. Niebezpieczeństwo zakażenia jest wtedy bardzo duże. 60

9. Urazy kości i uszkodzenia stawów SKRĘCENIE Uraz więzadła lub okolicy stawu wskutek krótkotrwałego przemieszczenia powierzchni stawowych kości wewnątrz stawu. ZWICHNIĘCIE Trwałe przemieszczenie powierzchni stawowych kości wewnątrz stawu. WIĘZADŁO Krótkie, włosowate pasmo tkanki łącznej, łączące sąsiednie kości i wzmacniające torebkę stawową. Przyczyny i rodzaje uszkodzeń stawów Określenia zwichnięcia i skręcenia odnoszą się do urazów spowodowanych przez przeciążenie lub zerwanie mięśnia, ścięgna lub więzadła. Urazy te częściej dotyczą osób dorosłych (zwłaszcza uprawiających różnorodne sporty) niż dzieci. Każdy nagły i szybki ruch, do którego mięśnie lub ścięgna nie są przygotowane, może spowodować ich zerwanie, krwawienie, ból, obrzęk i utratę możliwości poruszania kończyną w stawie. Najczęściej zdarza się to podczas niespodziewanych, gwałtownych i nieodpowiednich ruchów w stawach, ciężkiej pracy, wyczerpujących ćwiczeń fizycznych, uprawiania sportów walki oraz podczas upadku na wyprostowane kończyny. Jeżeli działanie czynnika wywołującego uraz jest krótkotrwałe, staw odzyskuje sprawność dzięki elastyczności torebki stawowej. Zwichnięciu często towarzyszy uszkodzenie torebki stawowej, przerwanie lub naciągnięcie więzadeł, a czasem nawet odłamanie części kostnych w pobliżu stawu, zwane złamaniem śródstawowym. Rozpoznanie i pierwsza pomoc w urazach kości i uszkodzeniach stawów Zwichnięciom i skręceniom towarzyszą: nagły silny ból lub skurcz po stronie urazu, nasilanie się bólu podczas próby poruszania kończyną, obrzęk w okolicy urazu, zasinienie i ograniczona lub zniesiona ruchomość kończyny w okolicy stawu. Poszkodowany odruchowo układa kończynę w pozycji sprawiającej najmniej bólu. W takiej pozycji należy ją unieruchomić. Nie wolno zmieniać jej położenia, ponieważ może to doprowadzić do dodatkowych urazów. Poszkodowanego należy wygodnie posadzić lub położyć, aby uniknąć stawania na uszkodzonej • Unieruchomienie złamania kości przedramienia 1 2 Unieruchomienie złamania kości z zastosowaniem gazety i chusty Wykonanie temblaka 61