Views
2 months ago

Biologia klasa 8

19. Oddziaływania

19. Oddziaływania nieantagonistyczne. Współpraca międzygatunkowa WARTO WIEDZIEĆ Związki roślin z owadami Niejednokrotnie związki rośliny z określonym gatunkiem zwierzęcia, które zapyla jej kwiaty, są bardzo silne. Kwiaty tojadów są tak zbudowane, że mogą je zapylić tylko trzmiele. Te zaś mogą żyć także w środowisku, w którym tojady nie rosną. Zarówno rośliny, jak i trzmiele czerpią z tego korzyści, jednak w tym wypadku roślina tak uzależniła się od określonego gatunku zapylającego ją owada, że nie może bez niego istnieć. ZAPAMIĘTAJ ●●Nieantagonistyczne relacje między organizmami zwiększają szansę na przeżycie obu organizmów współpracujących ze sobą. ●●Symbioza obowiązkowa (mutualizm) to ścisłe i konieczne współżycie dwóch gatunków organizmów całkowicie od siebie zależnych, w którym obie strony odnoszą korzyści. ●●Symbioza nieobowiązkowa (protokooperacja) to zależność, czasami okresowa, w której osobniki dwóch gatunków odnoszą korzyści ze swojej obecności, a jednocześnie nie są od siebie uzależnione – mogą żyć oddzielnie. ●●Komensalizm to nieantagonistyczne oddziaływanie osobników należących do różnych gatunków, w którym korzyści czerpią przedstawiciele tylko jednego z nich, a dla drugiego gatunku sytuacja ta jest obojętna. ●●Człowieka z innymi organizmami łączą różne relacje: jest wobec nich konkurentem, roślinożercą, drapieżnikiem, żywicielem, a także żyje w symbiozie (obowiązkowej i nieobowiązkowej) z pewnymi bakteriami. POLECENIA 1. Wyjaśnij, jakie korzyści wynikają ze współpracy między organizmami. 2. Na wybranym przykładzie pary organizmów żyjących w symbiozie obowiązkowej (mutualizmie) określ, jakie wzajemne korzyści odnoszą te organizmy. 3. Wyjaśnij na wybranym przykładzie pary organizmów, na czym polega protokooperacja. 4. Wyjaśnij, co to jest komensalizm. 121

4 Różnorodność biologiczna – przejawy, użytkowanie i ochrona Dzień Ziemi to wydarzenie obchodzone jednocześnie na całym świecie. Prawie połowa polskiej wolnej populacji żubrów znajduje się w Puszczy Białowieskiej. Żubr (Bison bonasus) podlega w Polsce ścisłej ochronie gatunkowej.