Views
1 week ago

Wiedza o społeczeństwie klasa 8

5 Jak funkcjonują

5 Jak funkcjonują gospodarstwa domowe. Budżet domowy ● Z czym kojarzy ci się słowo budżet? Czym jest gospodarstwo domowe? Każda rodzina składa się z osób w różnym wieku, różnych płci i o różnych zainteresowaniach, a więc i różnych potrzebach. Jeśli osoby te mieszkają razem – tworzą gospodarstwo domowe. Muszą nauczyć się odpowiedzialnie gospodarować posiadanymi zasobami. Najczęściej oznacza to, że nie wszystkie potrzeby członków rodziny zostaną w danej chwili zaspokojone. Możliwości finansowe wielu rodzin, mimo stopniowego poprawiania się sytuacji gospodarczej kraju, są ciągle ograniczone. Gospodarstwa domowe, uzyskując dochody (np. z pracy) oraz kupując produkty i usługi, płacą podatki, dzięki czemu przyczyniają się do wzrostu dochodów państwa. Natomiast państwo przeznacza część swoich dochodów na zaspokajanie najważniejszych potrzeb obywateli, takich jak edukacja czy ochrona przed przestępczością. Oznacza to, że gospodarstwa domowe, oprócz przedsiębiorstw, są jednymi z najważniejszych uczestników procesów zachodzących w gospodarce. Prowadzenie budżetu rodzinnego nie jest trudne, ale wymaga dużej staranności. ? Wyjaśnij, dlaczego gospodarstwo domowe i jego kondycja finansowa ma duże znaczenie dla funkcjonowania całej gospodarki. Dochody gospodarstw domowych Aby zaspokajać potrzeby wszystkich członków rodziny, niezbędne jest uzyskiwanie dochodów, a następnie racjonalne ich wydawanie. W tym celu każde gospodarstwo domowe powinno przygotować budżet, czyli zestawienie planowanych dochodów i wydatków. Racjonalne i odpowiedzialne planowanie budżetu wymaga dokładnego określenia poziomu dochodów, czyli ilości wszystkich pieniędzy, które uzyskuje rodzina. Wyróżniamy cztery główne grupy dochodów gospodarstw domowych: ● z pracy najemnej; ● z prowadzenia własnej działalności gospodarczej; ● spoza pracy, np. emerytury, zasiłki; ● z posiadanego majątku i kapitału, np. z wynajmu mieszkania. Podatki – obowiązkowe i bezzwrotne świadczenia pieniężne pobierane przez państwo od obywateli i przedsiębiorstw. Gospodarstwo domowe – grupa osób zamieszkujących razem i wspólnie się utrzymujących, np. rodzina. 30

5. Jak funkcjonują gospodarstwa domowe, budżet domowy Pracownicy najemni zatrudnieni na umowę o pracę oraz osoby prowadzące działalność gospodarczą, a także rolnicy, podlegają w Polsce obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (emerytalnym, rentowym, chorobowym i wypadkowym), które dają prawo ubiegania się o różne świadczenia: emerytury, zasiłki chorobowe, wypadkowe i renty. Z kolei osoby pracujące na podstawie umów cywilnoprawnych (umów zlecenia i o dzieło) nie zawsze są objęte ubezpieczeniami społecznymi. Oprócz tego występują jeszcze dochody niezwiązane bezpośrednio z pracą zawodową: wygrane w grach losowych oraz konkursach, stypendia, darowizny i spadki. Nie wszystkie dochody da się zaplanować. Wiedzą o tym szczególnie posiadacze własnych przedsiębiorstw, których dochody nie do końca są przewidywalne. W przeciwieństwie do osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, które mają stałe miesięczne wynagrodzenie, przedsiębiorca nie ma gwarancji stałego i równomiernego dopływu pieniędzy. W dłuższym czasie jednak przeciętne dochody przedsiębiorcy mogą być wyższe niż dochody pracowników najemnych. Wydatki gospodarstw domowych Przede wszystkim nie należy wydawać więcej, niż się zarabia. Taką żelazną zasadą kierowała się legendarna już premier Wielkiej Brytanii, Margaret Thatcher, nazywana przez Brytyjczyków Żelazną Damą. W zależności PRZYKŁADOWE WYDATKI KONSUMPCYJNE stałe • czynsz za mieszkanie • abonament radiowo -telewizyjny • abonament telefoniczny i internetowy • energia elektryczna i gaz • żywność, lekarstwa, środki czystości, kosmetyki i inne (w tym kredyty konsumpcyjne) • remont mieszkania zmienne • wycieczka krajowa lub zagraniczna • sprzęt elektroniczny • naprawa samochodu • meble, sprzęt AGD i inne elementy wyposażenia domu PRZYKŁADOWE WYDATKI INWESTYCYJNE stałe • ubezpieczenie na życie • dodatkowe dobrowolne ubezpieczenie emerytalne, tzw. III filar emerytalny (stałe kwoty przeznaczane co miesiąc na wyższą przyszłą emeryturę) • czesne za naukę w szkole niepublicznej • kredyty inwestycyjne, np. na zakup mieszkania pod wynajem zmienne • kurs prawa jazdy, kurs językowy • poszerzanie swoich kwalifikacji i umiejętności zawodowych (kursy doskonalenia zawodowego) • zakup nieruchomości, działki i gruntów • zakup papierów wartościowych (np. akcji lub obligacji) 31

Nowi Tropiciele Podręcznik Klasa 2 cześć 1