Views
5 months ago

Historia klasa 5

O podręczniku 63 62

O podręczniku 63 62 Starożytna Grecja Dział II Starożytna Grecja VIII w. p.n.e. 776 p.n.e. p.n.e. p.n.e. p.n.e. p.n.e. V w. p.n.e. Grecki dom Dziedziniec greckiego domu. Dowodzili też armią ateńską w czasie wojny. Również sędziowie byli w Atenach wybierani przez losowanie spośród obywateli. Każdy obywatel miał prawo złożyć skargę, jeśli urzędnik źle wypełniał swoje obowiązki, a zgromadzenie mogło w drodze głosowania odwołać taką osobę ze stanowiska. Ponadto po zakończeniu kadencji urzędnik musiał złożyć sprawozdanie ze swojej działalności. Obywatele w życiu politycznym i na wojnie W demokratycznym ustroju główną rolę odgrywali politycy, którzy umieli świetnie przemawiać, przekonywać do swoich racji i zdobywać poparcie współobywateli na zgromadzeniu. W V wieku p.n.e. największy wpływ na politykę Aten wywierał Perykles. Polityk ten wprowadził wynagrodzenie dla obywateli uczestniczących w pracach rady lub sądów. Później takie wynagrodzenia dostawali też Ateńczycy, którzy uczestniczyli w obradach zgromadzenia ludowego. W ten sposób także ubodzy obywatele mogli brać udział w sprawowaniu władzy i angażować się w działania dla dobra całej wspólnoty. Do najważniejszych obowiązków obywatela należała służba w wojsku. Obywatel miał obowiązek za własne pieniądze zakupić uzbrojenie. W Atenach ci, których nie stać było na zakup kosztownej broni, służyli jako wioślarze na okrętach wojennych. Społeczeństwo Aten Obywatelami Aten były tylko te osoby, których rodzice również byli obywatelami. Prawo do udziału w sprawowaniu władzy w państwie mieli jednak tylko mężczyźni. Kobiety ateńskie – co było typowe dla greckich zwyczajów – nie miały praw politycznych, nie uczestniczyły w zgromadzeniach, nie pełniły urzędów. Zajmowały się przede wszystkim prowadzeniem domu. Nie mogły samodzielnie, bez opieki mężczyzny z rodziny, przebywać na ulicach i w miejscach publicznych. Tylko w uroczystościach religijnych uczestniczyły na równi z mężczyznami. Perykles. Fragment przemówienia Peryklesa na zgromadzeniu ludowym Nazywa się ten ustrój demokracją, ponieważ opiera się na większości obywateli, a nie na mniejszości. W sporach prywatnych każdy obywatel jest równy w obliczu prawa; […] nikomu też, kto jest zdolny służyć ojczyźnie, ubóstwo albo nieznane pochodzenie nie przeszkadza w osiągnięciu zaszczytów. [...] szanujemy prawa w życiu publicznym; jesteśmy posłuszni każdoczesnej władzy i prawom. […] bogactwem się nie chwalimy, lecz używamy go w potrzebie; przyznanie się do ubóstwa nie przynosi nikomu ujmy […]. U nas ci sami ludzie, którzy zajmują się sprawami państwa, zajmują się także swymi osobistymi [zajęciami], a ci, którzy ograniczają się tylko do swego rzemiosła, znają się także na polityce. Tukidydes, Wojna peloponeska, przeł. K. Kumaniecki, Wrocław 1991. * 60 Kolonizacja grecka i fenicka. • Starożytna Grecja 7 W demokratycznych Atenach • Polis – obywatele – władza Polis była wspólnotą obywateli, którzy razem podejmowali decyzje w sprawach państwowych i wybierali urzędników. W wielu greckich miastach-państwach nie wszyscy obywatele uczestniczyli w życiu politycznym. Prawo do podejmowania ważnych decyzji i pełnienia urzędów mieli tam tylko członkowie najbogatszych i wpływowych rodzin. Z kolei w innych polis udział w sprawowaniu rządów brali wszyscy obywatele. Taki ustrój Grecy nazywali demokracją, co w ich języku oznaczało władzę ludu. W V wieku p.n.e. najsłynniejszą demokracją w Helladzie były Ateny. Zgromadzenie ludowe i rada Najważniejszy organ władzy demokracji ateńskiej stanowiło zgromadzenie ludowe. Zbierało się ono cztery razy w miesiącu i debatowało nad najważniejszymi sprawami państwowymi. Każdy obywatel miał prawo brać w nim udział – zabierać głos, wygłaszać opinie czy składać propozycje uchwał. Decyzje podejmowano większością głosów, głosowano przez podniesienie ręki. Obrady zaczynały się o świcie, a kończyły przed zmrokiem. Na co dzień polityką Aten kierowała rada. Jej członków wybierano przez losowanie spośród kandydatów zgłaszanych przez obywateli. Rada demokracja – ustrój, w którym wszyscy obywatele kadencja 61 zajmowała się m.in. propozycjami przedstawionymi na zgromadzeniu. Na tej podstawie opracowywała projekty uchwał i poddawała pod głosowanie podczas kolejnych obrad zgromadzenia. Przedstawiciele rady przewodniczyli obradom zgromadzenia. Urzędnicy W Atenach nie było grupy zawodowych urzędników. Urzędy pełnili obywatele wybierani poprzez losowanie lub w głosowaniu. Zarówno urzędnicy, jak i członkowie rady sprawowali swoje obowiązki przez roczną kadencję. Wszystkie urzędy miały charakter kolegialny, to znaczy jedną funkcję pełniło równocześnie kilku obywateli. Najważniejszy był urząd 10 strategów. Kierowali oni polityką zagraniczną polis. - ostracyzmem - - - - 78 Lekcja powtórzeniowa STAROŻYTNA GRECJA władzy. Przede wszystkim mógł uczestniczyć Ojczyzna starożytnych Greków to kraina poprzecinana pasmami górskimi i otoczona morskimi wodami. ścią głosów podejmowano najważniejsze decyzje w zgromadzeniu ludowym, na którym większo- Jej mieszkańcy tworzyli niewielkie społeczności, które około VIII wieku p.n.e. przekształciły się w miasta- Na co dzień polityka Aten była kierowana przez radę dotyczące państwa. -państwa. Grecy określali je mianem polis. i urzędników. Osoby zasiadające w radzie i sprawujące urzędy wybierano spośród obywateli poprzez W centrum greckiego miasta znajdowała się agora – główny plac miejski z budynkami urzędów i straganami kupców. Na pobliskim wzgórzu, zwanym akro- W demokratycznym ustroju Aten główną rolę od- losowanie lub w głosowaniu. polem, wznosiły się najważniejsze świątynie polis. grywali politycy, którzy umieli świetnie przemawiać Grecy, choć nie tworzyli jednego państwa, mieli i zdobywać poparcie współobywateli na zgromadzeniu. W V wieku p.n.e. najsłynniejszym ateńskim po- poczucie wspólnoty. Posługiwali się bowiem tym samym językiem i pismem alfabetycznym, czcili litykiem i przywódcą stał się Perykles. tych samych bogów, mieli podobne obyczaje. Sami Obywatelami Aten były osoby, których rodzice również mieli ateńskie obywatelstwo. Sprawować władzę siebie nazywali Hellenami, a ziemie, na których żyli – Helladą. mogli tylko mężczyźni. Niewolnicy byli pozbawieni W IX–VI wieku p.n.e. Hellenowie organizowali dalekie wyprawy i osiedlali się na wybrzeżach Morza poszczególnych obywateli. jakichkolwiek praw i stanowili własność państwa lub Śródziemnego i Morza Czarnego. Zakładali tam kolonie, czyli nowe miasta-państwa. Grecy wierzyli w wielu bogów. Wyobrażali ich sobie na podobieństwo ludzi, choć przypisywali bó- W V wieku p.n.e. jednym z najsilniejszych greckich stwom nieśmiertelność i nadzwyczajne zdolności. państw stały się Ateny. W polis tej ukształtował się Za najważniejszego z bogów Grecy uznawali Zeusa, ustrój określany mianem demokracji. Każdy obywatel ateński miał prawo brać udział w sprawowaniu górski w Grecji. którego siedzibą miał być Olimp – najwyższy szczyt Film, zrealizowany na podstawie komiksu pod tym samym Pytania i polecenia

5 • Historia i źródła historyczne W klasie 4 zaczęliście uczyć się historii. Dowiedzieliście się, że jest to nauka, która zajmuje się badaniem dziejów ludzi od momentu, gdy zaczęli posługiwać się pismem. Aby poznać minione czasy, historycy analizują źródła historyczne, czyli wszelkie zachowane ślady działalności człowieka. Podczas swojej pracy stawiają różne pytania, np.: Co się wydarzyło? Gdzie i kiedy to miało miejsce? Kto uczestniczył w wydarzeniu? Jakie były przyczyny, przebieg i skutki wydarzenia? codziennego czasopisma •