Views
6 months ago

Historia klasa 5

128 Społeczeństwo,

128 Społeczeństwo, władza i kultura średniowiecznej Europy Osadnictwo Wraz z postępem w rolnictwie zaczęła wzrastać liczba ludności wiejskiej. Ludzie, dla których brakowało pracy, wyruszali ze swojej wsi w poszukiwaniu nowych miejsc do osiedlenia. Właścicielom ziemskim zależało, by w ich majątkach działało jak najwięcej chłopskich gospodarstw, z których mogli pobierać czynsz. Panowie kazali więc wyrąbywać lasy lub osuszać bagna i na uzyskanych w ten sposób gruntach zakładali nowe wsie. Osiedlający się tam chłopscy osadnicy domagali się lepszych warunków. Gwarantowano im więc dziedziczne prawo do uprawianej ziemi, stały czynsz (pan nie mógł go samowolnie zmienić) oraz prawo do opuszczenia gospodarstwa (po spełnieniu pewnych warunków). Wspólnoty wiejskie uzyskiwały też samorząd. Jego najważniejszy organ stanowiła ława wiejska. Był to złożony z chłopów sąd, który rozstrzygał sąsiedzkie konflikty i karał chłopów za niektóre przestępstwa. • •

129 22 • Odrodzenie miast Wraz z upadkiem cesarstwa zachodniorzymskiego na zachodzie Europy zanikło również życie miejskie. Tamtejsze miasta zaczęły się odradzać dopiero w XI wieku. Początkowo średniowieczni władcy uważali mieszczan za takich samych poddanych jak chłopów. Jednak ośrodki miejskie szybko rosły w siłę, stawały się coraz większe i bogatsze. Ich mieszkańcy zaczęli żądać dla swoich wspólnot odrębnych praw i powołania miejskich samorządów. Z czasem władcy zaczęli rozumieć, że bogate miasta będą wzmacniać potęgę ich krajów. Nadawali więc istniejącym już ośrodkom miejskim prawa gwarantujące samorządność. Na takich samych prawach pozwalali też zakładać nowe miasta. Samorząd miejski Samorząd typowego miasta średniowiecznego składał się z ławy i rady. Ławę miejską tworzyło kilku lub kilkunastu ławników. Stanowili oni sąd, który sądził przestępców i rozstrzygał spory między mieszczanami. Rada miejska była najważniejszą władzą w mieście. Uchwalała nowe prawa, nakładała i pobierała podatki, decydowała o wydatkach miasta, reprezentowała je na zewnątrz. Władze miejskie urzędowały w ratuszu. Był to reprezentacyjny gmach w centrum miasta.