26.06.2013 Views

Monografia ChŚPWiK

  • No tags were found...

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

Wodociągi i kanalizacja<br />

66<br />

Wniosek o przyłączenie do wodociągów<br />

domów budowanych „przy szosie kochłowickiej”<br />

przez hutę Batory z 1953 r.<br />

Nagłówek pisma z 1950 r.<br />

w Chorzowie i Świętochłowicach<br />

drobnego przemysłu, dostarczanej przez Państwowe Zakłady Wodociągowe w Katowicach<br />

(później Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Katowicach).<br />

W 1945 r. do rozprowadzenia wody dla mieszkańców miasta wykorzystywano<br />

sieć wodociągową o długości 85 km i przekrojach rur o średnicy od 50 do 300 mm.<br />

Sądzić można, że dane z terenu obecnych Świętochłowic również dałyby taki obraz.<br />

Niestety, obecnie nie są znane żadne informacje o sieci w tym mieście zarówno<br />

z lat 1945–1951, kiedy to istniały trzy odrębne gminy: Świętochłowice, Lipiny<br />

i Chropaczów, jak i z okresu 1952–1975, kiedy działalnością wodno-kanalizacyjną<br />

zajmowało się Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej.<br />

Przemysł ciężki zaopatrywał się w wodę przede wszystkim bezpośrednio z Państwowych<br />

Zakładów Wodociągowych w Katowicach. Wykorzystywano także niewielkie<br />

ujęcia, jak np. na szybie Boże Daj Szczęście kopalni Barbara. Około 30% produkcji<br />

chorzowskiego MPWiK trafiało dla pomniejszych zakładów produkcyjnych.<br />

Ówczesna ilość dostarczonej wody wynosiła 3 600 000 m³.<br />

Odbudowane po zawierusze wojennej zakłady przemysłowe, kopalnie, huty potrzebowały<br />

rąk do pracy, werbowano więc robotników z całej Polski. W latach powojennych<br />

odnotowano również znaczny wzrost liczby narodzin. Oprócz tego rósł standard<br />

odbudowywanych i nowych mieszkań, co w efekcie powodowało zwiększony<br />

popyt na wodę.<br />

W zgodnych ocenach dokonywanych w tamtych latach przez kierownictwo miasta<br />

zarówno sieć, jak i dostawy nie gwarantowały wystarczającego zaopatrzenia w wodę.<br />

Stan ten trwał do 1951 r., kiedy to oba miasta odczuły niewielką poprawę po uruchomieniu<br />

ujęcia wody w Kozłowej Górze.<br />

Wykorzystanie zbiornika Kozłowa Góra wynikało trochę z faktu, że nie było ani czasu,<br />

ani możliwości na poszukiwania nowych źródeł wody dla Górnego Śląska.<br />

Zbiornik na rzece Brynicy wybudowany został w latach 1935–1939 dla celów strategicznych,<br />

bez ujęcia wody. Ma kształt wydłużonej elipsy, jego długość na osi północ-południe<br />

wynosi 3,6 km, a szerokość od 0,8 do 2,0 km. Zlewnia zbiornika ma<br />

charakter nizinny, a jej powierzchnia wynosi 184,1 km². Zapora czołowa, o długości<br />

1500 m i szerokości w koronie 8 m, zlokalizowana jest na 28 km rzeki.<br />

Jest to akwen płytki, o stosunkowo niewielkiej zlewni, dlatego jego znaczenie przeciwpowodziowe<br />

również jest niewielkie. Zbiornik jest bardzo podatny na zakwity,<br />

co szczególnie dało się we znaki w latach 80. XX w.<br />

Równolegle z pracami adaptacyjnymi zbiornika kozłowogórskiego trwały prace<br />

przy budowie ujęcia i stacji uzdatniania wody. Inwestycja ta, przekazana do eksploatacji<br />

w 1951 r., częściowo i na krótko poprawiła sytuację zaopatrzenia w wodę<br />

wschodniej i środkowej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego.<br />

Równocześnie Górnośląskie Zakłady Wodociągowe z Zabrza (czyli kontynuacja<br />

niemieckiego przedsiębiorstwa wodociągowego na terenach, które po 1922 r. pozostały<br />

w granicach niemieckich) zrealizowały w 1949 r. nowe ujęcie głębinowe<br />

w Szałszy oraz 5 studni głębinowych w Dzierżnie, co poprawiło stan zaopatrzenia<br />

w wodę zachodniej części województwa.<br />

Mimo dotkliwych niedoborów wody w pierwszych latach powojennych żaden<br />

z trzech funkcjonujących zakładów wodociągowych: Górnośląskie Zakłady Wodociągowe<br />

w Zabrzu, Państwowe Zakłady Wodociągowe w Katowicach oraz Powiatowe<br />

Zakłady Wodociągowe w Katowicach nie był w stanie podjąć szerszych<br />

działań inwestycyjnych.<br />

67

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!