Views
3 months ago

atailke

Atatürk İlkeleri ve

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Ders Notları Öğr. Gör. Ali YAYLA vs. gibi farklı nitelikte olan olayların devrim ile karıştırılmaması gerekir. Demokratik yolla yapılan bütün değişiklikler de, aynı kökene, halk kökenine dayandığı için devrim diye nitelenemez. Fakat –Türkiye için düşünecek olursak- demokratik dönemin başlaması bir devrimdir. Örneğin, bizde 1950 seçimleriyle, Demokrat Parti'nin iktidara gelmesi millet egemenliğini ve demokrasiyi kuramdan uygulamaya aktardığı için, uygulama açısından bir devrim olarak düşünülebilir. Öte yandan, bir grubu siyasal iktidardan uzaklaştırıp, başka bir grubu iktidara getiren hükümet darbesi, siyasal iktidarın kökeninde değişiklik yapmadığı takdirde, devrim olarak nitelenemez. Ancak, siyasal iktidarın dayandığı güçlerde değişiklik sonucunu doğuran hükümet darbeleri, devrim diye nitelenebilirler. Ekonomik ve toplumsal anlamda devrim; siyasal, toplumsal, ekonomik ilişkiler düzeninde hızlı değişmeye yol açan olaydır. Sonuç olarak, Türk Devrimi, Türkiye'nin siyasal, toplumsal ve ekonomik yapısında (yani, ilişkilerinde) hızlı ve kapsamlı bir değişme yaratma olayıdır 1 . İhtilâl ( ) Arapça, =hal’ kökünden türemiştir. İhtilâl, bir devletin var olan siyasî düzenini ortadan kaldırmak için, hukuk kurallarına başvurmadan, zor kullanarak yapılan geniş bir harekettir. Genellikle, halk arasındaki siyasî, sosyal ve ekonomik dengesizliklerin büyümesi sonucunda meydana gelir. İhtilâl, inkılâbın eylem safhasıdır. İhtilâllerin ardından inkılâplar gelir. İhtilâller kısa süreli ve çok hızlı bir gelişim gösterir. İhtilâlin başarısı, sonucunda ortaya konan inkılâpların başarısıyla doğru orantılıdır. İhtilâllere örnek olarak, 1789 Fransız ve 1917 Bolşevik İhtilâli’ni gösterebiliriz. Askerî Darbe veya Hükümet Darbesi Askerî darbelerle, ihtilâl karıştırılmamalıdır. Askerî darbe kısa süreli fiili durumdur. Genellikle, sosyal düzen içinde aksayanı değiştirmek yerine, aksaklığı doğuran sebepleri ortadan kaldırmak için yapılır. Türkiye için örnekler vermek gerekirse, 27 Mayıs 1960 ve 1 Emre Kongar, Devrim Tarihi ve Toplumbilim Açısından Atatürk, Remzi Kitabevi, İstanbul 1983 2 , s. 8 Sayfa 2 / 174

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Ders Notları Öğr. Gör. Ali YAYLA 12 Eylül 1980 tarihinde rejimin tehlikeye düştüğünü iddia eden askerî yetkililer, amacı “cumhuriyeti koruma ve kollama” şeklinde özetlenebilecek olan darbeler yaptılar. Bu darbelerin ardından yeni inkılâplar yapılmak yerine, var olan inkılâpların işlerliğine kavuşması için çaba gösterildi ve gösterilen bu çabaların sonuç verdiğine inanıldığı yerde de yeniden çok partili demokratik düzene geçiş sağlandı. Bu yönüyle Türkiye Cumhuriyeti’nde meydana gelen askerî darbeler, özellikle geri kalmış Afrika devletlerindeki askerî darbelerden farklıdır. Orada amaç diktatörlük oluşturmak olarak görülürken, Türkiye’de her defasında demokrasiye yeniden dönüş sağlanabilmiştir. Islahat ( ) Islahat kelimesi de, Arapça = salâh kökünden gelir. Aynı kökten türeyen ıslah = ise, iyileştirme, düzeltme, eksikleri giderme anlamlarında kullanılmaktadır. Islah kelimesinin çoğulu olan “ıslahat” kelimesi ise düzeltmeler, iyileştirmeler, yoluna koymalar anlamındadır. Batı dillerindeki karşılığı “reform”dur. Islahatta, inkılâpdan farklı olarak yeni bir unsur getirme yoktur. Mevcut düzen korunurken, düzenin aksayan yönlerinin düzeltilmesi için çalışmalar yapılır. Bir örnek vermek gerekirse; II. Osman, düzeni bozulan orduyu ıslaha çalışmıştır 2 . Osmanlı’nın Çöküşünü Hazırlayan nedenler ve çöküşten kurtulma çalışmalarına kısa bir bakış: 1299 yılında Bilecik’te Söğüt dolaylarında kurulan Osmanlı Devleti 3 , Anadolu Birliği’ni sağladıktan sonra imparatorluk olarak büyümeye başlamış, Yavuz Sultan Selim’in Mısır Seferi’nin ardından Osmanlı padişahları aynı zamanda “halife” ünvanını da taşımaya başlamıştır. Osmanlı Devleti’nin güçlü olduğu zamanlarda Osmanlı padişahları arasında pek rağbet görmemiş olan bu ünvan, devletin zayıflamaya başlamasının ardından sığınılacak bir unvan haline dönüşmüştür. 2 Tükenmiş bir kaleme yeni iç takarak kullanılır hale getirmek ıslahat, kalemi atıp yenisini almak inkılâp/devrimdir. 3 Prof. Dr. Halil İnalcık, Osmanlı Devleti’nin 1300 yılında ve Yalova’da kurulduğunu ileri sürmektedir. Sayfa 3 / 174

  • Page 1: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 5 and 6: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 7 and 8: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 9 and 10: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 11 and 12: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 13 and 14: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 15 and 16: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 17 and 18: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 19 and 20: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 21 and 22: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 23 and 24: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 25 and 26: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 27 and 28: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 29 and 30: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 31 and 32: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 33 and 34: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 35 and 36: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 37 and 38: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 39 and 40: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 41 and 42: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 43 and 44: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 45 and 46: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 47 and 48: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 49 and 50: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 51 and 52: Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta
  • Page 53 and 54:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 55 and 56:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 57 and 58:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 59 and 60:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 61 and 62:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 63 and 64:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 65 and 66:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 67 and 68:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 69 and 70:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 71 and 72:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 73 and 74:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 75 and 76:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 77 and 78:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 79 and 80:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 81 and 82:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 83 and 84:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 85 and 86:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 87 and 88:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 89 and 90:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 91 and 92:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 93 and 94:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 95 and 96:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 97 and 98:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 99 and 100:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 101 and 102:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 103 and 104:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 105 and 106:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 107 and 108:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 109 and 110:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 111 and 112:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 113 and 114:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 115 and 116:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 117 and 118:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 119 and 120:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 121 and 122:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 123 and 124:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 125 and 126:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 127 and 128:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 129 and 130:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 131 and 132:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 133 and 134:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 135 and 136:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 137 and 138:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 139 and 140:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 141 and 142:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 143 and 144:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 145 and 146:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 147 and 148:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 149 and 150:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 151 and 152:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 153 and 154:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 155 and 156:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 157 and 158:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 159 and 160:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 161 and 162:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 163 and 164:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 165 and 166:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 167 and 168:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 169 and 170:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 171 and 172:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta

  • Page 173 and 174:

    Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Ta