Views
8 months ago

ULI403U-TÜRK DIŞ POLİTİKASI I-12V4-8-pdf_kitap

48 Türk D›fl

48 Türk D›fl Politikas›-I Resim 2.3 ‹smet ‹nönü Lozan Antlaflmas›’n›n imzalanmas›ndan sonra delegelerle. m›flt›: “Vatan›m için iktisadi kölelik kabul etmeyi reddederim. Ba¤lafl›klar’›n ileri sürdü¤ü talepler, memleketimin ekonomik kalk›nmas›yla ilgili tüm imkânlar› kald›rarak bütün ümitlerimizi yok edecek” (Sonyel, C.1, 1986, :330). Lozan Bar›fl Konferans› adli rejim, ekonomik kapitülasyonlar ve Türk-Yunan savafl tazminat› konular›nda Ankara Hükümeti’nin talepleri karfl›lanmad›¤› için 4 fiubat 1923’te kesintiye u¤rad›. Bu arada Türkiye, 17 fiubat-4 Mart 1923 tarihleri aras›nda ‹zmir ‹ktisat Kongresi’ni düzenleyerek ekonomik kalk›nmada liberal ilkeleri izleyece¤ini ve Bat› dünyas›n›n bir parças› oldu¤u mesaj›n› verdi. En önemlisi de kapitülasyonlar›n kabul edilmeyece¤ini tekrarlad›. Bar›fl Konferans›’n›n ikinci dönemi bu iklim içinde 23 Nisan 1923’te bafllad›. Türk delegasyonu ayn› kal›rken ‹ngiltere’yi ‹stanbul’daki Yüksek Komiser Sir Horace Rumbold, Fransa’y› Yüksek Komiser General Pelle ve ‹talya’y› Montagna temsil etti. Yaklafl›k üç ay süren görüflmelerde, Türk Heyeti’nin kapitülasyonlar›n kald›r›lmas› konusundaki ›srarl› tutumu sonuç vermifl ve ‹tilaf Devletleri geri ad›m atarak sorun çözülmüfltü. Baz› adli ve ekonomik imtiyazlar kademeli bir biçimde s›- f›rlanacakt›. ‹talya ve Fransa savafl tazminat›ndan vazgeçti. Yunanistan ise Karaa- ¤aç’› tazminat karfl›l›¤› olarak Türkiye’ye terk etti. Osmanl› borçlar› konusu da Türkiye’nin tezine yak›n bir flekilde çözüme kavuflturuldu. Musul sorunu bar›fl antlaflmas›n›n imzalanmas›ndan sonraya b›rak›ld›. ‹stanbul ve Bo¤azlar bölgesinin boflalt›lmas› konusunda da bir protokol haz›rlanarak bar›fl antlaflmas›n›n imzalanmas›ndan sonra gerçeklefltirilece¤i belirtildi. Türkiye’nin Kurucu Belgesi: Lozan Bar›fl Antlaflmas› Lozan Bar›fl Antlaflmas› ilgili devletlerin heyetleri aras›nda 24 Temmuz 1923’te imzaland› ve TBMM taraf›ndan da 23 A¤ustos 1923’te onayland›. Antlaflma 143 madde ve 17 adet “ek” ten oluflmaktad›r. Bar›fl Antlaflmas›’n›n metni Siyasal Hükümler (madde 1-45), Mali Hükümler (46-63), Ekonomik Hükümler (Madde 64-100), Ulafl›m Yollar› ve Sa¤l›k Sorunlar› (Madde 101-118) ve Çeflitli Hükümler (119-143) olmak üzere befl bölümden meydana gelmektedir.

2. Ünite - Kurtulufl Savafl› Dönemi Türk D›fl Politikas› 49 Siyasal Hükümler bafll›¤›n› tafl›yan bölümde, Türkiye ile komflular› aras›ndaki s›n›rlara iliflkin topraksal konular karara ba¤land› ve kesinlefltirildi. Bulgaristan’›n güney s›n›r›, Karadeniz’den Meriç Irma¤›’na kadar, 1919’daki Bulgar-Yunan s›n›r› olarak saptand›. Edirne’yi içine almak kofluluyla Meriç’ten sonraki s›n›r Türk-Yunan s›n›r›na dönüfltürüldü (Madde 2). XV numaral› protokol ile Karaa¤aç Türkiye’ye b›rak›ld›. Çanakkale Bo¤az›’n›n güvenli¤i için ‹mroz, Bozcaada ve Tavflan Adalar› Türkiye’ye verildi. Bunlar›n d›fl›ndaki ve Balkan Savafllar› s›ras›nda Yunanistan’›n elde etti¤i Kuzey Adalar›n›n (Limni, Semadirek, Midilli, Sak›z, Sisam ve Nikarya) silahs›zland›r›lmak kofluluyla Yunanistan’a b›rak›ld› (Madde 12-14). Trablusgarp Savafl› s›ras›nda ‹talyanlar taraf›ndan iflgal edilen On iki Ada bu ülkeye devredildi (Madde 15). ‹ngiltere, uzun bir süreden beri fiilen elinde bulundurdu¤u M›s›r, Sudan ve K›br›s’a hukuken de sahip oldu. Türkiye bütün egemenlik haklar›ndan bu ülke lehine vazgeçti (Madde 17-21). Bar›fl görüflmelerinde ‹ngiliz ve Türk Heyetleri aras›nda sert tart›flmalara yol açan Türkiye-Irak s›n›r›, yani Musul sorunu çözülemedi. Antlaflman›n 3/2 maddesi’nde “Türkiye ile Irak aras›ndaki s›n›r, iflbu antlaflman›n yürürlü¤e giriflinden bafllayarak dokuz ayl›k bir süre içinde Türkiye ile ‹ngiltere aras›nda dostça bir çözüm yoluyla saptanacakt›r. Öngörülen süre içinde iki Hükümet aras›nda bir anlaflmaya var›lamazsa, anlaflmazl›k Milletler Cemiyeti Meclisine götürülecektir” fleklinde hükme ba¤land› (Soysal, 1983: 86-88). Türkiye-Suriye S›n›r› ise 20 Ekim 1921 tarihli Frans›zlarla yap›lan Ankara Antlaflmas›’nda saptanan hâliyle b›rak›ld›. Hatay d›flar›- da b›rak›lmak zorunda kal›nd› (Madde: 3/1). Türkiye-Sovyetler Birli¤i ve Türkiye-‹ran s›n›rlar› bu konferans çerçevesinde ele al›nmad›. Bu bölümün dikkati çeken hususlar›ndan birisi de kapitülasyonlar›n kald›r›lmas›d›r (Madde 28). Bar›fl Konferans›’n›n kesilmesine yol açan bu sorun, Türkiye’nin talebi do¤rultusunda çözümlendi. Siyasal Hükümler bölümünde “Kesim II Uyrukluk” (Madde 30-36) bafll›¤› alt›nda, Osmanl› Devleti’nin da¤›lmas› s›ras›nda, Türkiye ile ondan ayr›lan ülkelerin bireylerinin bir di¤erine iliflkin konumlar› aç›s›ndan uyrukluk ve ilgili di¤er konular düzenlenmifltir (Sönmezo¤lu, 2011:213). Siyasal Hükümler bölümünün “Kesim III” de Az›nl›klar›n Korunmas›” (Madde 37- 45) konusu bulunmaktad›r. Bu bölümde yap›lan düzenlemeler, bir yönüyle evrensel de¤erlerin Türkiye’de hakim k›l›nmas›, di¤er yönüyle de Bat›l› ülke yöneticilerinin Osmanl› döneminden sürüp gelen az›nl›klar›n, en az›ndan Hristiyan unsurlara sa¤lanacak baz› haklar›n garanti alt›na al›nmas› amac›n› tafl›maktad›r. Ayr›ca Bat›l› ülkelerin Türkiye’nin içifllerine kar›flma niyetinde olduklar› da unutulmamal›d›r. Konuya yönelik ilk madde flöyle düzenlenmiflti: “Türkiye, 38. maddeden 44. maddelerde belirtilen hükümlerin temel yasalar olarak tan›nmas›n› ve hiçbir yasa, hiçbir yönetmelik ve hiçbir resmî ifllemin bu hükümlerle çeliflkili ya da onlara ayk›- r› olmamas›n› ve hiçbir yasan›n, hiçbir yönetmeli¤in ve hiçbir ifllemin söz konusu hükümlere üstün say›lmamas›n› yükümlenir” (Sosyal, 1983; 95). Burada Türkiye’nin söz konusu haklar› hiçbir biçimde geri alamayaca¤› hükme ba¤lanm›flt›. Bu düzenlemenin devam›nda yer alan 38. madde’de “Türkiye Hükümeti, do¤um, milliyet, dil, soy ya da din ay›rt etmeksizin, Türk halk›n›n tümünün yaflam ve özgürlüklerini, en genifl biçimde korumay› yükümlenir. Türkiye’nin tüm halk›, kamu düzeni ve genel ahlak ile ba¤daflmazl›k göstermeyen her din, mezhep ya da inan›fl›n gerek genel, gerek özel biçimde özgürce kullan›lmas› hakk›na sahip olacakt›r” denilerek en temel ögeler ortaya konulmufltu. Düzenleme bu biçimiyle sadece Müslüman olmayan az›nl›klara iliflkin olmay›p daha genel bir yaklafl›ma sahip oldu¤u anlafl›lmaktad›r.

Toraks Bülteni - Aralık 2012
46 Şebgiran'dan Dökülenler
Pharmetic Sağlık Yaz Sayı 33
TUZAK
ANADOLU
EKOIQ
MYSKILIFE 8.SAYI
‘UMUT VAR BiZ VARIZ'
Pharmetic Sağlık - 33
info@insamer.com
SON 20 YILDA LYS EDEBİYATTA SORULAN TÜRK EDEBİYATI ESERLERİ (1)
1 Demokrasi Cumhurbaşkanı Barack edemeyeceğini korunmadığına
bastırkusva
bastırkusva
İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI VE TÜRK DÜNYASI
Yuval Noah Harari - Homo Deus Yarının Kısa Bir Tarihi (1)
Norman Davies - Avrupa Tarihi
TÜRKIYE-ABD İLIŞKILERI VE YENI ABD YÖNETIMI
bastırkusva
info@insamer.com
Tanrıların Arabaları
ortakmiras_24112017
HPlus_03
Medikal Mayıs 2018
kesin tasarım
ULUSLARARASI AF ÖRGÜTÜ
I CİLT
türk dış politikası
BİRLİKTE TÜRK MİLLETİYİZ
İLİŞKİLERİ