1 01 Het gevecht om het publieke domein - Bureau Beke

beke.nl

1 01 Het gevecht om het publieke domein - Bureau Beke

Justitiële verkenningen, jrg. 27, nr. 1, 2001 98

als dat men het uit boosheid voortkomende agressieve gedrag wil tegengaan.

Het lijkt erop of het belemmerende, frustratie uitlokkende gedrag

hier de naam ‘agressief gedrag’ krijgt. Het begrip ‘agressief gedrag’ wordt

op deze manier fors uitgebreid: allerlei normoverschrijdende gedragingen

worden onder ‘agressie’ geschoven.

De kwaliteitsbenadering komt nog sterker terug in het laatste onderdeel

van de ANWB-acties tegen agressie: het ontwikkelen en propageren

van verkeersethiek. De ANWB heeft deskundigen hun licht laten schijnen

over deze ethiek (ANWB, 1999; Cappon-Vogel, 2000) en is daarna een

actie gestart om, in interactie met weggebruikers, tien gouden regels op

te stellen. Deze regels zijn intussen geformuleerd en weer tot onderwerp

van discussie gemaakt (De Kleijnen, 2000).

Politietoezicht

Intussen is met name de KLPD, in samenspraak met het ministerie van

Verkeer en Waterstaat, reeds een aantal jaren bezig om irritaties uit het

verkeer te halen. Men is in 1998 begonnen met het inzetten van zogenaamde

ergernisteams: onopvallende surveillancewagens met een videocamera.

Een aangehouden bestuurder kan zo direct met zijn gedrag geconfronteerd

worden. Daarna zijn verkeerssurveillanten ingezet om het

invoegen soepeler te laten verlopen. Hierop is de zogenaamde ‘ritsactie’

gevolgd, waarbij men tracht het invoegen op een systematische manier

efficiënter, soepeler en minder irriterend te maken. Vanaf 2000 is er veel

aandacht besteed aan ‘plakken’: men zet surveillance-auto’s in om plakkers

te filmen en te pakken, en er worden videosystemen geïnstalleerd

die behalve snelheid ook plakken en rechts-inhalen kunnen controleren.

Het aantal bekeuringen zal in hoog tempo toenemen. De KLPD schat dat

dertig tot veertig procent van alle ongevallen op de autosnelweg het gevolg

is van botsing op voorliggers. 3VO schat in dat negentig procent van

de ongevallen te voorkomen is door meer afstand te houden. Wat hier

ook van zij, het gaat bij deze acties steeds om de preventie van hinderlijk

gedrag, maar de nadruk is meer op gevaarlijk gedrag komen te liggen.

Vergelijkbare grote en systematische inspanningen om hinderlijk gedrag

binnen de bebouwde kom terug te dringen vinden helaas niet plaats.

Onderzoek naar aard en omvang van agressief verkeersgedrag

Wat is er bekend over de aard en omvang van agressief verkeersgedrag?

Ik bespreek enkele relevante onderzoeksgegevens die enig licht kunnen

werpen op de betekenissen van agressie en de mogelijke aanpak ervan.

Hauber (1977) observeerde agressief gedrag, en wel doorrijden, of toeteren

of gebaren terwijl een voetganger de zebra betrad. Deze studie is

opmerkelijk omdat hier echt agressief gedrag systematisch geobserveerd

werd, al was het dan in een uitgelokte situatie. Ook werd een frequentieindicatie

vastgesteld: 25 procent van de automobilisten reageerden

agressief. Het onderzoek meldt dat er conflicten voorkwamen. Bij een

More magazines by this user
Similar magazines