Views
5 months ago

01. John Berger - O Ana Adanmış

GÖRÜJ\'ÜMLER olan

GÖRÜJ\'ÜMLER olan uzmanlar tarafından, on dokuzuncu yüzyıla kıyasla daha az denetlenebilir durumda. Gerçekten ulaşılabilen, görülmemiş bir ölçüde bilimsel ve teknik gelişme oldu; bir de sonunda, varolan bütün değerlerin, insanlar, emekleri, hayatları ve ölümleri dahil, her şeye birer meta muamelesi yapan dünya pazarına boyun eğmesi oldu. Ulaşılamayan pozitivist ütopya da, varolan her şeyin -sadece istatistiksel bir veriye dönüştürülebildiği için değil, aynı zamanda metaya indirgenmiş olduğu için - nitelenebilir olduğu geç dönem kapitalizmin global sistemine dönüştü. Böyle bir sistemde deneyime yer yoktur. Herkesin deneyimi bireysel bir sorun olarak kalır. Dünyanın açıklanmasında bireysel psikoloji, felsefenin yerini alır. Öznelliğin toplumsal işlevine de yer yoktur. Her tür öznelliğe ki.şiye özgü bir şey gözüyle bakılır; öznelliğin toplumsal olarak izin verilen tek (sahte) biçimi, bireysel tüketicinin hülyasıdır. Öznelliğin toplumsal işlevinin bu birincil bastırılmasını, başka b;ıstı rıııalar izlemiştir: anlamlı bir demokrasi (görüş anketleri ve pazar araştırma teknikleri almıştır bunun yerini); toplumsal vicdan (bireysel çıkar geçmiştir yerine); tarih (ırkçı ve diğer mitolojiler almıştır yerini); -bütün enerjilerin en özneli ve toplumsalı olan- umut (Rahatlık o­ larak Uerleme'nin kutsallaştırılması almıştır yerini) bastırılmıştır. Fotoğrafın bugün kullanılış tarzı, öznelliğin toplumsal işlevinin bastırılmasından kaynaklanır ve bunu pekiştirir. Denir ki fotoğraflar doğruyu söyler. Gerçeği anlık olana indirgeyen bu basitleştirmeden, fotoğrafın bir kapı ya da yanardağ üzerine söyledikleri, ağlayan bir adam ya da bir kadın gövdesi üzerine söyledikleriyle aynı gerçek düzlemindeymiş gibi bir sonuç çıkar. Bilimsel kanıt olarak fotoğrafla, iletişim aracı olarak fotoğraf arasında hiçbir kuramsal ayrım yapılmamışsa, bunun nedeni gözden kaçmış olması değil, bir önerme içermesidir. Bu önerme, bir şey görülebilir olduğu zaman, onun bir olgu olduğu, olguların da yalnızca gerçeği içerdiğiydi (hfila da böyledir). Kitle fotoğrafçılığı, pozitivizmin umutlarının çocuğu olarak 101

O ANA ADANMIŞ kalmıştır. Şimdi -bu umutlar öldüğü için- öksüz kalınca, tekelci kapitalizmin oportünizmi tarafından evlat edinilmiştir. Fotoğrafın içkin belirsizliğinin yadsınmasının, öznelliğin toplumsal işlevinin yadsınmasıyla yakından bağlantılı olması muhtemel gözüküyor. Fotoğrafın Popüler Kullanımı Ta 190Tde Lichtwark, "Çagımızda bir insanın kendi fotografı, en yakın akrabalarının ve dostlarının fotografları, sevgilisinin fo ıografı kadar yakın ilgiyle bakılan hiçbir sanat yapıtı yoktur," diye yazmış ve böylece sorunu, estetikfarklılıklar alanından toplumsal işlev alanına çekmiştir. Gelinen bu verimli nokta daha i.1riye ancak şimdi götürülebilir. Walter Benjamin, Fotografın Kısa Tarihi (1931). Çocuğuyla bir anne, dikkatle bir askere bakıyor. Belki konuşuyorlar. Sözcüklerini duyamıyoruz. Belki de hiçbir şey söylemiyorlar ve her şey bırbirlerine bakış tarzlarıyla söyleniyor. Ancak aralarında bir dramın canlandığı kesin. Başlıkta "Bir Kızıl Süvari Yola Çıkıyor, Haziran 1919, Budapeşte," yazıyor. Fotoğraf Andre Kertesz'in. Demek kadın az önce evinden çıkmış, az sonra da çocuğuyla yalnız başına tekrar eve dönecek. Anın dramı giydikleri kıyafetlerin farklılığında dile geliyor. Adammkiler yolculuk yapmak, açık havada uyumak ve savaşmak için; kadınınkiler evde kalmak için. Fotoğrafın başlığı başka düşünceleri de akla getirebilir. Hapsburg monarşisi önceki sonbahar düşmüştür. Kış, en yoğun yokluk (özellikle Budapeşte'deki yakıt sıkıntısı) ve ekonomik çözülme 102

FİTNEYE KARŞI GÜVEN TOPLUMU
Toraks Bülteni Mayıs 2015
BELİRSİZİN BİLİMLERİ - ABRAHAM MOLES(1)
MUSTAFA CECELİ
ANNAH
politzer
DENGE_48_WEB
DENGE_48_WEB
AĞUSTOS 2013
hernefes_2016_04
yedi-güzel-adam-cahit-zarifoglu
ocak2017sayi1
hernefes_2016_10
TARAF OLMANIN MİLLİYETÇİLİĞE ETKİSİ yazar-şair= Tayfur bozkurt
53644dfc73a7302c24465b02a00542154fb95d403a003
Melul-Pasa-Sayi1-Orginal
Hikayeler_Designed
bastırkusva
bastırkusva
inovax_31
aile_ekim_2016
Toraks Bülteni Eylül 2016
Yakışmıyor!
Tefekkür
TÜRKİYE ÖZEL OKULLAR DERNEĞİ OKUL ve EĞİTİM
Abraham Moles - Belirsizin Bilimleri
Sağlık Bakanlığı epidemiyoloji
Istanbul Tip Fakultesi 93
sayfa 5- sosyoloji
taslakDEVE