Views
10 months ago

01. John Berger - O Ana Adanmış

BOOAZDA Anlatı

BOOAZDA Anlatı şiirlerinden söz ederken Nazım Hikmet bir keresinde, çok ince, yarı ipek, yarı pamuklu gömlek kumaşı dokur gibi şiir yazmak istediğini söylemiş: teri emdikleri için demokratikleşmiş ipekli kumaşlar. Alt güvertedeki salona açılan kapının yanında bir dilenci kadın duruyor. Erkek ellerinin kocaman olmasının tersine, kadının elleri küçük. Anadolu'da yakacak olarak kullanılan kuru hayvan dışkısından tezek yapan, kızının saçlarını ince ince belikler halinde ören eller. Dilenci kadın, kolunda bir sepet dolusu hasta kedi taşıyor: merhamet simgesi olarak; bunlardan sağlıyor yaşamını. Önünden geçenlerin çoğu, uzanmış eline para koyuyor. Bazen, ilk izlenim ler yüzyılların birikimini şöyle bir toparlayıverir. Göçebe eli, salt bir imge değildir; bir tarihtir. Bu arada, işkenceciler birkaç gün içinde sinir sistemini it1as etlirebilirler. Siyasetin cehennemi -siyaset işte bu yüzden hiç durmadan ütopyalar peşinde koşar zaten- her iki zamanı birden idare etmeye kalkmasından doğar: binlerce yılı ve birkaç günü. Belki gene tutuklanacak bir dostumun karısıyla çocuklarının yüzleri geliyor gözümün önüne. Cumhuriyet'in kuruluşundan beri, iç karışıklıklarla başa çıkmak amacıyla dokuzuncu kez sıkıyönetim ilan ediliyor. Dostumun elbise dolabında, hala düzgün bir biçimde asılı duran giysilerini görüyorum. Vapur burnu dönünce, on bir minare çıkıveriyor karşınıza ve Padişah sarayının deveye benzer mutfak bacalarını açık seçik görebiliyorsunuz. Bu Topkapı sarayında öylesine ölçüsüz bir zevk ü safa hayatı sürülüyordu ki sonunda BaLılılar'ın rüyalarına girmeye başladı bu hayat; ama aslında, bugün de görebileceğimiz gibi, hanedan! ık paronayasına dikilmiş, dehlizlerle dolu bir anıttan başka bir şey değil bu saray. Şimdi akıntıya karşı döndüğünden, vapurun uzun bacası, kapkara dizel dumanları kusmaya başladı; Topkapı görünmez oldu. İstanbul nüfusunun yüzde kırkı, kentin merkezinden görülemeyen gecekondularda yaşıyor. Bu gecekondu mahalleleri -her birinde en az 25 000 kişi barınıyor- sağlık koşullarından yoksun, insanların üst üste yaşadığı, umutsuzluğun kol gezdiği yerler. Üstelik aşırı sömürülmeye açık kesimler (bir tek gecekondunun fiyau 5 000 sterline kadar çıkabiliyor). 187

O ANA ADANMIŞ Gene de kente göç etmek hiç de aptalca bir karar değil. Gecekondularda oturan erkeklerin dörtte bir kadarı işsiz. Geriye kalan dörtte üçü boş çıkabilecek ama köyde hayal bile edilemeyecek bir gelecek için çalışıyorlar. Kentle ortalama ücret haftada 20 ita 30 sterlin. Maraş katliamı, CIA 'nın desteğindeki faşistler tarafından planlanmıştı. Ama bunu bilmek fazla bir şey bilmek anlamına gelmiyor. Eric Hobsbawm 1 , geçenlerde, sol kanat aydınların terörizmi suçlamakta çok geç kaldıklarını yazıyordu. Bugün, Türkiye'de sol terör -ağaların ekmeğine yağ sürerek- 1950 ile 1960 arasındaki sağ kanat polis devlelini yeniden kurmak isteyenlerin işine yarıyor. Ama terörü ne denli kınarsanız kınayın, şunu gözden kaçırmamanız gerekir ki terörün (azınlık için) yaygın çekiciliği, ister istemez kendisini böylesi taktik ya da etik endişelerden bütünüyle masun kılacak bir deney olmasından geliyor. Yaygın terör ele ancak emek pazarı kadar rastgeledir, daha fazla değil. Sağdan gelsin, soldan gelsin terörün patlaması, daha önce yapılmayan sayısız girişimin basurılmış şiddetiyle beslenir. Bu tür patlamalar, verilip de tutulmayan sözlerle ucu ucuna bir dengede tutulan eylemsizliğin için için mayalanması sonucunda ortaya çıkar. Atatürk'ün kurduğu cumhuriyetin, padişahlığın yerini almasından bu yana geçen elli yılı aşkın bir süredir, bağımsızlıkları için savaşmış olan Ona Anadolu köylülerine, sözele toprak ve bu toprağı işleyecek olanaklar verilecek. Ama yapılan değişikliklerin hepsi daha çok acıya yol açmaktan başka bir işe yaramamış. Alt salonda, memurlara rüşvet vererek vapura girebilen bir satıcı herkesin görebilmesi için bir paket dikiş iğnesini havaya kaldırıytır. Rahat ve yumuşak bir sesle konuşuyor. Çevresinde oturanların, ayakta duranların çoğu erkek. İçinde değişik boylarda 15 dikiş iğnesi olan paketin üstünde HAPPY HOME NEEDLE BOOK* yazıyor; bu başlığın altında da şapkalı, saçları kurdelalı üç beyaz kadın resmi var. Hem iğneler hem de paket J aponya'da yapılmış. 1. "The new dissent: lntellectuals, society and the left", New Society, 23 Kasım 1978. * MUTLU YUVA !CNE K!TAPÇICI (ç.n.) 188

  • Page 2 and 3:

    metis seçkileri insanın düşünm

  • Page 4 and 5:

    O ANA ADANMIŞ John Berger'dan Seç

  • Page 6 and 7:

    Sunuş O Ana Adanmış adıyla sund

  • Page 8:

    İçindekiler 9 O Ana Adanmış 15

  • Page 11 and 12:

    O ANA ADANMIŞ Babamın tabutunun b

  • Page 13 and 14:

    O ANA ADANMIŞ olasılıklara karş

  • Page 15 and 16:

    O ANA ADANMIŞ iflik olur: Delft, v

  • Page 17 and 18:

    O ANA ADANMIŞ sınıflar tarafınd

  • Page 19 and 20:

    O ANA ADANMIŞ okunmasını imkans

  • Page 21 and 22:

    O ANA ADANMIŞ -hepsi değilse bile

  • Page 23 and 24:

    O ANA ADANMIŞ Tehdit Altındaki Ka

  • Page 25 and 26:

    O ANA ADANMIŞ iki dile (görsel di

  • Page 27 and 28:

    O ANA ADANMIŞ olasılığa ela hi

  • Page 29 and 30:

    O ANA ADANMIŞ pencere görürüz.

  • Page 31 and 32:

    O ANA ADANMIŞ Fasanella'nın resim

  • Page 33 and 34:

    OANA ADANMIŞ olduğunu düşündü

  • Page 35 and 36:

    O ANA ADANMIŞ kültürüdür. Gele

  • Page 37 and 38:

    O ANA ADANMIŞ 3. Bacon, olağanüs

  • Page 39 and 40:

    O ANA ADANMI (ya da ressamın) sini

  • Page 41 and 42:

    O ANA ADANMIŞ geldiğini bil mezle

  • Page 43 and 44:

    O ANA ADANMIŞ kişilıkleri hem de

  • Page 45 and 46:

    O ANA ADANMI Yürüyen Adam. A.Rodi

  • Page 47 and 48:

    O ANA ADANMIŞ diyordu. "Bundan kur

  • Page 49 and 50:

    O ANA ADANMIŞ her şey gevşektir)

  • Page 51 and 52:

    O ANA ADANMIŞ erimesi, insanların

  • Page 53 and 54:

    O ANA ADANMIŞ Ba/zac,A.Rodin, 1897

  • Page 55 and 56:

    Takım Elbise ve Fotoğraf i\ugust

  • Page 57 and 58:

    O ANA ADANMIŞ Benim oturduğum kö

  • Page 59 and 60:

    O ANA ADA.l\TMIŞ mi geliyor? Bu t

  • Page 61 and 62:

    O ANA ADANMIŞ man, bedenleri çok

  • Page 63 and 64:

    O ANA ADANMIŞ için büyük çoğu

  • Page 65 and 66:

    PAULSTRAND yazılmış, siyah A-M-A

  • Page 67 and 68:

    PAUL STRMTI Yaklaşım: yeni-gerçe

  • Page 69 and 70:

    PAUL STRAND kadının bir kadın ol

  • Page 71 and 72:

    Istırabın Fotoğrafları B u saba

  • Page 73 and 74:

    O ANA ADANMIŞ McCullin'in en tipik

  • Page 75 and 76:

    Fotoğrafın Kullanımları Susan S

  • Page 77 and 78:

    O ANA ADANMIŞ hanet, savaştan son

  • Page 79 and 80:

    O ANA ADANMIŞ Çoğu zaman, çağd

  • Page 81 and 82:

    O ANA ADANMIŞ rülürse, anımsama

  • Page 83 and 84:

    O ANA ADANMIŞ ter'ın sızın ıç

  • Page 85 and 86:

    O /\"'./\ /\D/\l\'MIS 84

  • Page 87 and 88:

    O ANA ADANMIŞ parçası olma nitel

  • Page 89 and 90:

    O ANA ADANMIŞ Görünümler Fotoğ

  • Page 91 and 92:

    O ANA ADANMIŞ daha sonraki süreks

  • Page 93 and 94:

    O ANA ADANMIŞ linmeyene de bir yan

  • Page 95 and 96:

    O ANA ADANMIŞ zanırlar. Böylece

  • Page 97 and 98:

    O ANA ADANMIŞ 96

  • Page 99 and 100:

    O ANA ADANMIŞ halen kulanılmaktad

  • Page 101 and 102:

    O ANA ADANMIŞ cak fotoğraf bir il

  • Page 103 and 104:

    O ANA ADANMIŞ kalmıştır. Şimdi

  • Page 105 and 106:

    O ANA ADANMIŞ Eğer geçmişlen ge

  • Page 107 and 108:

    O ANA ADANMIŞ Devrimci eylemler na

  • Page 109 and 110:

    OANA ADM'MIŞ yer değişlirmeliydi

  • Page 111 and 112:

    O ANA ADANMIŞ Görülen şeyleri a

  • Page 113 and 114:

    O ANA ADANMIŞ Ben sanaı olarak fo

  • Page 115 and 116:

    O ANA ADANMIŞ Görünümler olayla

  • Page 117 and 118:

    O ANA ADANMIŞ gi bir işlevden yok

  • Page 119 and 120:

    O ANA ADANMIŞ sarsılıyordu. Bu b

  • Page 121 and 122:

    O ANA ADANMIŞ sal bir uzunluk değ

  • Page 123 and 124:

    O ANA ADANMIŞ lik eklemlerler; bu

  • Page 125 and 126:

    O ANA ADANMIŞ uyuyan figürün ark

  • Page 127 and 128:

    O ANA ADANMIŞ ve onu hayvanla bu

  • Page 129 and 130:

    O ANA ADANMIŞ lamının belirsizli

  • Page 131 and 132:

    O ANA ADANMIŞ metindeki baskı gü

  • Page 133 and 134:

    O ANA ADANMIŞ da eğretileme göst

  • Page 135 and 136:

    "Che" Guevara Ekim G uevara'nın ö

  • Page 137 and 138: 136
  • Page 139 and 140: O ANA ADANMIŞ durum kallanılmaz d
  • Page 141 and 142: O ANA ADANMIŞ cadından önce insa
  • Page 143 and 144: O ANA ADANMIŞ sevgisinin ölçüs
  • Page 145 and 146: O ANA ADANMI$ nun önceden gördü
  • Page 147 and 148: OANA ADANMIŞ niçbir şey kalmamı
  • Page 149 and 150: O ANA ADANMIŞ Aynı zamanda deneti
  • Page 151 and 152: O ANA ADANMIŞ Köylü deneyimindek
  • Page 153 and 154: O ANA ADANMIŞ akıllarına gelmez.
  • Page 155 and 156: OANA ADANMIŞ şiir üretmeye deği
  • Page 157 and 158: O ANA ADAJ\1MIŞ değil, yemeğin d
  • Page 159 and 160: O ANA ADAJ\'MIŞ sofra adabının a
  • Page 161 and 162: O ANA ADANMIŞ Burjuva şöleninin
  • Page 163 and 164: O ANA ADANMIŞ yoğunlaşmış bu u
  • Page 165 and 166: O ANA ADANMIŞ 2. Yamaçta bir tarl
  • Page 167 and 168: OANA ADANMIŞ bağıntı kurarsın
  • Page 169 and 170: O ANA ADANMIŞ Nonnalleştirme, dü
  • Page 171 and 172: O ANA ADANMIŞ On yıl sonra, çarm
  • Page 173 and 174: O ANA ADANMIŞ sivri kemerlerinin
  • Page 175 and 176: O ANA ADANMIŞ bir ışık.) 1973 '
  • Page 177 and 178: Yabancı Bir Şehrin Kıyısında 1
  • Page 179 and 180: O ANA ADANMIŞ oynanan her kağıt,
  • Page 181 and 182: O ANA ADANMIŞ sonunda bunun -bu ka
  • Page 183 and 184: O ANA ADANMIŞ 4 Merkezden arabayla
  • Page 185 and 186: Boğaz'da On gün boyunca, lstanbul
  • Page 187: O ANA ADANMIŞ Denizin öte yakası
  • Page 191 and 192: O ANA ADANMIŞ ucuz ayakkabıların
  • Page 193: O ANA ADANMIŞ lu'dan, Irak, İran
JETLER NEDEN AYNI RENKTE?