Views
9 months ago

01. John Berger - O Ana Adanmış

GÖRÜNÜMLER taşınan

GÖRÜNÜMLER taşınan ya da yatağın başucuna yerleştirilen yüz milyonlarca fotoğraf, tarihsel zamanın bu yıkıma hiçbir hakkı olmadığını anlatmak için kullanılır. Özel fotoğraf bugün, sanki tarihin içinden zamanın dışında olana açılan pencereden bakışı somutlaştırıyormuş gibi ele alınıyor ve benimseniyor. * * * Kadın ve kızıl Macar askerinin fotoğrafı, bir düşünceyi temsil eder. Bu düşünce Kertesz'in değildir. Gözlerinin önünde yaşanmaktadır ve Kertesz ona karşı alıcı bir duyarlılık içindedir. Kertesz ne görmüştür? Yaz günlerinin ışığı. Kadının elbiseleriyle, açık havada uyumak zorunda kalacak askerlerin kalın elbiseleri arasındaki kontrası. Belli bir ağırlık içinde bekleyen adamlar. Kadının, bakışındaki yoğunlaşma - daha şimdiden adama, sanki biraz sonra onu alıp götürecek olan uzaklığın içine bakıyormuş gibi bakıyor. Kadının ağlamanın yolunu kesen kaş çatışı. Erkeğin alçak gönüllülüğü - bu, kulağından ve başını tutuş biçiminden okunabiliyor- çünkü o anda kadın erkekten daha güçlüdür. Kadının, bedeninin duruşundan okunan kabullenişi. Çocuk, babasının üniformasından şaşkınlığa düşmüş, olağandışı durumun farkında. Kadının dışarı çıkmadan önce taranmış saçları, eski elbisesi. Gardroplarının sınırlılığı. 109

O ANA ADANMIŞ Görülen şeyleri ancak madde madde saymak mümkün, çünkü eğer bunlar insanın yüreğini sızlauyorsa, bunu asıl olarak göz yoluyla yapıyorlar. Örneğin kadının, karnı üzerinde birleştirdiği ellerinin görünümü, patatesleri nasıl soyacağını, ellerinden birinin uykudayken nasıl yana sarkacağını, saçlarını nasıl düzelteceğini anlatıyor. Kadın ve asker birbirlerini tanımak için bakıyorlar. Vedalaşmayla buluşma ne kadar da yakındır birbirine! Belki de daha önce hiç böylesine yaşamamış oldukları bu tanıma edimi içinde, her ikisi de diğerinin olası her şeye karşı direnebilecek bir imgesini alakoymayı umuyor. Hiçbir şeyin silemeyeceği bir imge. Kertesz'in fotoğraf makinesinden önce yaşanan düşünce budur. Ve bu fotoğrafı paradigmatik kılan da budur. Bu fotoğraf, yalnızca hoşlanılmakla kalmayıp aşık olunan bütün fotoğraflarda içsel olan şeyi dışsal yolla aktaran bir an'ı göstermekterir. Bütün fotoğraflar tarihe muhtemel katkılardır; belli koşullar altında, herhangi bir fotoğraf bugün tarihin zaman üzerinde sahip olduğu tekeli kırmakta kolaylıkla kullanılabilir. 110

JETLER NEDEN AYNI RENKTE?