Untitled - Śląska Biblioteka Cyfrowa
Untitled - Śląska Biblioteka Cyfrowa
Untitled - Śląska Biblioteka Cyfrowa
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
136 ANNA GUZY<br />
tekœcie (dzieci pokazywa³y elementy, które by³y przez nie opisywane,<br />
np. tutaj mam zamek, tam jest król). Cechowa³ je niemal¿e ca³kowity<br />
brak spójnoœci formalnej (dzieci w opisie unika³y formalnych<br />
wyznaczników spójnoœci, takich jak natomiast, lub, lecz, co powodowa³o<br />
brak kohezji w ich wypowiedziach), czêsto nawet spójnoœci<br />
w³aœciwej (na podstawie poszczególnych opisów nie jesteœmy w stanie<br />
ustaliæ zwi¹zku pomiêdzy obiektami oraz sytuacjami, np. uczeñ<br />
mówi: na rysunku mam króla i hard rock, przy czym nie uzasadnia,<br />
jaka jest pomiêdzy nimi zale¿noœæ).<br />
W prezentacjach by³y odniesienia do elementów wymienionych<br />
w tekœcie – wystêpowa³y zarówno na rysunku oraz w jego opisie<br />
(endofory, np. taki rysunek – tutaj mam króla, chmurê i górê),<br />
jak i poza nim (egzofory, np. uczeñ wskazuj¹c na zamek: w nim<br />
mieszka król i dwór 10 ). Dokonywany przez uczniów wybór œrodków<br />
koreferuj¹cych 11 prowadzi³ czêsto do nadmiernego niedookreœlenia.<br />
Sam opis by³by niezrozumia³y bez odniesienia do konkretyzacji plastycznej<br />
(nadmierne stosowanie form typu: jego, jej, ten, a tutaj,<br />
tamten, taki, itp.). Zastosowanych niedookreœleñ w przypadku opisów<br />
dzieci nie mo¿na uto¿samiaæ z chêci¹ wywo³ania efektu perspektywizacji<br />
(TABAKOWSKA, red., 2001: 250–255).<br />
Pamiêtaæ nale¿y, ¿e: „obraz malarski wymaga istnienia kategorii<br />
i nie implikuje sta³ego porz¹dku czêœci sk³adowych w stworzonym<br />
na jego podstawie opisie” (TABAKOWSKA, 2001: 43). Obrazowanie,<br />
którego dokonali uczniowie, zwi¹zane by³o z powstaniem w ich<br />
umyœle okreœlonych niewerbalnych reprezentacji, które nastêpnie<br />
zosta³y przez nich przedstawione zarówno graficznie, jak i werbalnie.<br />
System stworzonych wyobra¿eñ czêœciowo zwi¹zany by³ ze<br />
schematyzacj¹ strukturaln¹.<br />
Opisuj¹c obrazek, uczniowie wskazywali na liczbê obiektów, jednak<br />
ca³kowicie pomijali istnienie ich w czasie i przestrzeni. W wiêkszoœci<br />
przypadków zachowywali odpowiedni¹ perspektywê w opi-<br />
10 Uczeñ narysowa³ tylko zamek, natomiast w opisie ustnym dokona³ opisu<br />
wnêtrza i jego mieszkañców. Istniej¹ oni tylko w jego wyobraŸni, poniewa¿<br />
elementy te nie s¹ widoczne na rysunku.<br />
11 Odsy³aj¹cych do tego samego obiektu (por. TABAKOWSKA, 2001a: 253).